Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Umut Karademir, Anneler Günü öncesi yaptığı açıklamada şirketlerin “anne sevgisi” üzerinden tüketim baskısı oluşturduğunu söyledi. Karademir, sosyal medya ve reklam kampanyalarının insanların duygularını hedef aldığını belirterek “Sevgi satın alınan ürünlerle ölçülemez” dedi.
Anneler Günü’nde Sevgi mi Pazarlanıyor?
Anneler Günü yaklaşırken milyonlarca kişi hediye arayışına girerken, Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Umut Karademir’den dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Karademir’e göre artık bu özel gün, yalnızca anneleri mutlu etmeye çalışılan bir gün değil; aynı zamanda tüketim kültürünün en yoğun şekilde işlendiği dönemlerden biri haline geldi.
Karademir, özellikle son yıllarda sosyal medya kampanyalarıyla birlikte insanların “yetersizlik hissine” sürüklendiğini söyledi.
“Bir mutfak robotunun ya da pırlanta bir kolyenin, annenizin kalbindeki yerinizi belirlediğine insanları inandırmaya çalışıyorlar” ifadelerini kullandı.
“Sevgi Nesneye Dönüştürülüyor”
Karademir’e göre reklam dili artık doğrudan insanların vicdanına ve duygularına sesleniyor.
Şirketlerin kullandığı mesajların tesadüf olmadığını belirten Karademir, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Kapitalist sistem, en zayıf noktamız olan aile ve anne sevgisini kullanarak ihtiyaç olmayan ürünleri vazgeçilmez gibi sunuyor. İnsanlara ne kadar çok harcarsa o kadar çok sevdiği hissi empoze ediliyor.”
Bu algının özellikle ekonomik zorluk yaşayan insanlarda ciddi psikolojik baskı oluşturduğunu söyleyen Karademir, birçok kişinin kredi kartına yüklenerek sosyal baskıdan kaçmaya çalıştığını ifade etti.
Sosyal Medya Yarışı Sessiz Acıları Görmüyor
Açıklamanın en dikkat çeken bölümlerinden biri ise sosyal medya eleştirisi oldu.
Karademir, filtreli paylaşımlar ve gösterişli hediye videolarının insanların gerçek hayatlarından kopuk bir atmosfer oluşturduğunu savundu.
“Anneler Günü artık biraz da vitrin yarışına dönüştü” diyen Karademir, özellikle annesini kaybetmiş insanların bu dönemde daha yoğun bir duygusal yük yaşadığını söyledi.
“Bu sistem, annesinin yokluğuyla baş başa kalan insanların yasını çoğu zaman görmezden geliyor.”
“Ekonomik Gücü Olmayan İnsanlar Suçlu Gibi Hissettiriliyor”
Karademir, bazı kampanyaların insanlarda bilinçli şekilde eksiklik hissi oluşturduğunu ifade etti.
Özellikle “Anneni ne kadar seviyorsan o kadar büyük almalısın” anlayışının tehlikeli olduğunu belirten Karademir, bu yaklaşımın toplumsal baskıyı artırdığını söyledi.
“Ekonomik durumu elvermeyen gençler kendisini yetersiz hissediyor. Oysa sevgi, fiyat etiketiyle ölçülebilecek bir şey değil” dedi.
Araştırmalara göre özel gün kampanyalarında yapılan harcamaların önemli bölümü kredi kartları üzerinden gerçekleşiyor.
Uzmanlar, duygusal baskıyla yapılan plansız alışverişlerin uzun vadede aile bütçesini zorlayabileceği konusunda uyarıyor.
“Bir Sarılma Bazı Hediyelerden Daha Değerli”
Karademir açıklamasının sonunda ise daha kişisel ve duygusal bir mesaj verdi.
“Yarın yapılacak o gösterişli paylaşım, annesinin mezarını ziyaret edecek bir insanın kalbini kırıyorsa, orada durup düşünmek gerekir” diyen Karademir, Anneler Günü’nün tüketim değil, hatırlama ve değer verme günü olması gerektiğini söyledi.
Son olarak şu ifadeleri kullandı:
“Sevgi bir kargo paketinin içine sığdırılamayacak kadar büyük bir duygudur. Annenize sarılın.”
Anneler Günü yaklaşırken yapılan bu açıklama, hediyelerin değil duyguların konuşulduğu bir tartışmayı yeniden başlattı.
Editör Notu
Mahmut Şahin | Tüketiciler Birliği Genel Başkanı
Anneler Günü, insanın en temiz duygularından birine dokunan özel bir gündür. Ancak son yıllarda bu özel günün, sevginin hatırlanmasından çok alışveriş baskısına dönüştürüldüğünü görüyoruz. Bir evladın annesine duyduğu sevgi, aldığı hediyenin markasıyla, fiyatıyla ya da sosyal medyada yaptığı paylaşımla ölçülemez.
Tüketici açısından burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Duygularımız üzerinden kurulan her pazarlama dili masum değildir. “Annenizi seviyorsanız bunu alın” anlayışı, özellikle ekonomik şartların ağırlaştığı dönemlerde insanları ihtiyaç dışı harcamalara itebilir. Bu da ay sonunda kredi kartı ekstresiyle yüzleşen aileler için ciddi bir yük haline gelir.
Elbette hediye almak yanlış değildir. Yanlış olan, sevgiyi pahalı ürünlere mecbur bırakmaktır. Tüketici bilinçli davranmalı, bütçesini aşan kampanyalara, acele karar verdirmeye çalışan reklamlara ve sosyal medya gösterişine kapılmamalıdır. Annenin beklediği çoğu zaman pahalı bir ürün değil; hatırlanmak, aranmak, yanında olunmak ve samimi bir cümledir.
Bizim çağrımız nettir: Anneler Günü’nü tüketim yarışına değil, vefa ve hatırlama gününe dönüştürelim. Sevgi, kampanya sepetine eklenen bir ürün değildir. Anneniz hayattaysa sarılın, uzaktaysa arayın, kırgınsanız gönlünü alın. Çünkü bazen en kıymetli hediye, hiçbir ücret ödemeden verebildiğimiz zamandır.
Mahmut Şahin
Tüketiciler Birliği Genel Başkanı
Haber Analizi / Editör Görüşü
Mahmut Şahin
Bu haberde yer alan değerlendirmeler, Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin tarafından tüketici hakları, bilinçli harcama alışkanlıkları ve toplumsal tüketim baskısı perspektifiyle hazırlanmıştır.
Yazar Profilini İncele
