Tüketiciler Birliği Antalya Şube Başkanı Neşet Gündüz, yaz sezonuyla yeniden gündeme gelen plaj giriş ücretleri ve sahil işgalleri hakkında dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Gündüz, kıyıların herkesin eşit ve ücretsiz kullanımına açık olduğunu belirterek vatandaşların yasal haklarını sıraladı.
Neşet Gündüz: “Kıyılar Özel Mülk Değil”
Türkiye’de her yaz tartışma konusu olan sahil işgalleri, giriş ücretleri ve şezlong zorunluluğu bu yıl da yeniden gündemde.
Konuyla ilgili açıklama yapan Tüketiciler Birliği Antalya Şube Başkanı Neşet Gündüz, kıyıların anayasal güvence altında bulunduğunu söyledi. Gündüz’e göre vatandaşın yalnızca denize ulaşmak için ücret ödemeye zorlanması hukuki açıdan tartışmalı bir durum oluşturuyor.
Özellikle turizm bölgelerinde yaşanan uygulamaların son yıllarda daha görünür hale geldiğini belirten Gündüz, birçok vatandaşın hangi hakka sahip olduğunu bilmeden ödeme yaptığını ifade etti.
“Kıyılar Herkesin Ortak Kullanım Alanıdır”
Neşet Gündüz açıklamasında Anayasa ve Kıyı Kanunu hükümlerine dikkat çekti.
Kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu hatırlatan Gündüz, sahillerin herkesin eşit ve serbest kullanımına açık alanlar olarak düzenlendiğini söyledi.
Ayrıca kıyıya erişimi engelleyecek duvar, çit, tel örgü ve benzeri yapıların da mevzuatta yasaklandığını ifade etti.
Gündüz, sahil şeritlerinde yapılacak yapıların kıyıdan belirli bir mesafe gerisinde bulunması gerektiğini de vurguladı.
“Vatandaş Plaja Alınmıyorsa Kolluk Kuvvetlerine Başvurabilir”
Açıklamanın en dikkat çeken bölümlerinden biri ise vatandaşın karşılaşabileceği engellemelerle ilgili oldu.
Neşet Gündüz’e göre yalnızca ücret vermediği için vatandaşın halk plajına alınmaması, anayasal hak ihlali kapsamında değerlendirilebilir.
Bu tür durumlarda vatandaşların kolluk kuvvetlerine başvurma hakkının bulunduğunu belirten Gündüz, hak arama yollarının kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Hakem Heyeti Detayı: Ücret İadesi Mümkün Olabilir
Gündüz’ün açıklamalarında tüketici hakem heyetleriyle ilgili bölüm de yer aldı.
Buna göre vatandaşların yalnızca kıyıdan yararlanabilmek amacıyla ödeme yapmak zorunda kaldıklarını düşünmeleri halinde, belirli şartlarda ücret iadesi talebinde bulunabilecekleri ifade edildi.
Başvuru sürecinde ödeme belgesi, fiş veya banka kaydının önemli olduğu belirtildi.
Ancak şezlong, şemsiye, duş veya yeme-içme gibi ek hizmetler için yapılan ödemelerin aynı kapsamda değerlendirilmeyebileceği de özellikle vurgulandı.
Vatandaşın Başvuru Rehberi
Vatandaş Hangi Durumlarda Başvuru Yapabilir?
- Sahile girişin fiziksel olarak engellenmesi
- Yalnızca kıyıya erişim için ücret talep edilmesi
- Halk plajına girişte zorunlu harcama dayatılması
- Kıyıya erişimi engelleyen bariyer veya kapatma uygulamaları
- Hukuka aykırı olduğu düşünülen ücret tahsilatları
“Şikâyetlerimize Rağmen Alanlar Genişletiliyor”
Neşet Gündüz açıklamasında belediyelere yönelik eleştirilerde de bulundu.
Büyükşehir Belediyesine yaptıkları başvurulara rağmen bazı bölgelerde yeni protokollerle işletme alanlarının genişletildiğini söyleyen Gündüz, kamusal kullanım alanlarının giderek daraldığını savundu.
Bu durumun yalnızca tüketici meselesi değil, aynı zamanda kamusal hak meselesi olduğunu ifade etti.
Tartışma Yaz Boyunca Sürecek Gibi Görünüyor
Turizm sezonunun yoğunlaşmasıyla birlikte sahil kullanımıyla ilgili tartışmaların önümüzdeki haftalarda daha da artması bekleniyor.
Özellikle ücretsiz halk plajlarına erişim, yüksek giriş ücretleri ve zorunlu harcama uygulamalarının bu yaz da en çok konuşulan konular arasında yer alacağı değerlendiriliyor.
Sahadaki Gerçeklik
Türkiye’de kıyılar anayasal güvence altında olmasına rağmen, birçok bölgede vatandaşlar denize ulaşabilmek için yüksek ücretlerle karşı karşıya kalıyor.
Son Değerlendirme
Tüketiciler Birliği Antalya Şube Başkanı Neşet Gündüz’e göre sahiller ticari alan değil, herkesin eşit şekilde yararlanması gereken kamusal alanlar olmaya devam ediyor.
Sahile erişim hakkı, pazarlık konusu yapılabilecek bir ayrıcalık değildir
Türkiye’de sahiller, yalnızca ticari işletmelerin kullanımına bırakılmış alanlar değildir. Kıyılar, Anayasa ve Kıyı Kanunu ile kamu yararına açık tutulan ortak yaşam alanlarıdır. Bu nedenle vatandaşın denize ulaşmak için ücret ödemeye zorlanması, sadece ekonomik bir mesele değil; kamusal hakların kullanımı açısından da ciddi bir sorundur.
Burada dikkat edilmesi gereken ayrım şudur: Bir işletme şezlong, şemsiye, yiyecek-içecek veya benzeri ek hizmetler için ücret talep edebilir. Ancak vatandaş yalnızca kıyıya ulaşmak, yürümek, denize girmek ya da sahilden yararlanmak istiyorsa bu alanın tamamen ticari bir kapıya dönüştürülmesi kabul edilebilir bir uygulama değildir.
Tüketiciler açısından en büyük eksiklik çoğu zaman bilgi değil, belgelendirmedir. Böyle bir durumla karşılaşıldığında ödeme yapıldıysa fiş, kart slipi veya dijital ödeme kaydı mutlaka saklanmalı; girişin engellendiği hallerde ise mümkünse tarih, yer ve uygulamaya ilişkin somut bilgiler not edilmelidir.
Sahillerin korunması yalnızca kamu kurumlarının denetimine bırakılamaz. Vatandaşın yasal hakkını bilmesi, gerektiğinde kolluk kuvvetlerine, ilgili idarelere ve Tüketici Hakem Heyetlerine başvurması bu sürecin en önemli parçasıdır.
