Türkiye’de Nisan 2026’da hayata geçecek olan 5G altyapısında 160 MHz bant genişliği standardı, mevcut pek çok “5G” cihazın teknik yetersizliğini ve beraberinde “ayıplı mal” hukuki sürecini gündeme taşıdı.
Nisan ayında Türkiye genelinde aktif edilmesi planlanan 5G şebekesi, beraberinde ciddi bir teknik uyumluluk tartışmasını getirdi. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yürütülen ihale şartnamesinde yer alan 160 MHz bant genişliği, piyasadaki birçok telefonun donanım sınırlarının üzerinde kaldı.
Genel Başkan Yardımcısının Cihazı da Sınırı Geçemedi Tüketici hakları savunuculuğunun en üst makamlarında bile bu durum şaşkınlıkla karşılandı. Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Umut Karademir, piyasaya yeni çıkan ve “5G” etiketiyle satılan kendi cihazı üzerinde yaptığı teknik incelemede çarpıcı bir sonuca ulaştı. Karademir’in cihazının, Türkiye’nin sunduğu 160 MHz’lik veri otobanını tam kapasite kullanamadığı ve donanımsal olarak 140 MHz sınırında kaldığı görüldü.
Konuyla ilgili açıklama yapan Karademir, “Tüketiciye ‘en son teknoloji’ ve ‘maksimum performans’ vaadiyle yüksek bedellere satılan cihazların, ülkemizin 5G altyapısının sunduğu temel kapasiteyi bile tam karşılayamaması kabul edilemez. Bu durum, hızıyla övülen bir aracın, en geniş otobana çıktığında donanımsal bir kısıtlama nedeniyle hızının yarısını kaybetmesine benziyor” değerlendirmesinde bulundu.
“Ayıplı Mal” Davaları Yolda Tüketici hakları uzmanları, cihazın ambalajında veya reklamlarında “5G uyumlu” ifadesi yer almasına rağmen, yerel şebekenin sunduğu tam performansı teknik olarak verememesinin hukuki bir “ayıp” teşkil ettiğini savunuyor. 6502 sayılı kanun uyarınca, vaat edilen performansı donanımsal yetersizlik nedeniyle sunamayan cihazlar için iade veya bedel indirimi talep edilmesi gündemde.
Nisan ayı itibarıyla 5G şebekesi tamamen aktif hale geldiğinde, binlerce kullanıcının “beklediğim hıza ulaşamıyorum” şikayetiyle hakem heyetlerine başvurması bekleniyor. Sorunun sadece operatör kaynaklı değil, doğrudan üreticilerin Türkiye pazarına sunduğu cihazlardaki donanım kısıtlamasından kaynaklandığı belirtiliyor.
Tüketiciler Ne Yapmalı? Vatandaşların 5G uyumlu bir cihaz alırken sadece logonun varlığına değil, teknik dökümanlarda yer alan bant genişliği (bandwidth) desteğine bakması gerekiyor. Türkiye’deki 5G otoyolunun tüm imkanlarını kullanmak isteyenlerin, mutlaka 160 MHz desteği sunan yeni nesil modemlere sahip cihazları tercih etmesi öneriliyor.
EDİTÖRÜN NOTU: 5G teknolojisinde 160 MHz bant genişliği, sunulan hızın “ana damarı” niteliğindedir. Tüketicilerin bilmesi gereken en kritik nokta; satın alınan cihazın bu genişliği donanımsal olarak desteklememesi durumunun, daha sonra herhangi bir yazılım güncellemesiyle telafi edilemeyecek teknik bir eksiklik olduğudur. Dijital Karakol olarak tavsiyemiz; yeni bir cihaz alırken sadece “5G” logosuna güvenmek yerine, teknik özellikler tablosunda Türkiye altyapısına tam uyum sağlayan “160 MHz” desteğini mutlaka sorgulamanızdır. Aksi takdirde, en yeni teknolojiye sahip olduğunuzu düşünürken, donanım engeline takılmış kısıtlı bir performansla yetinmek zorunda kalabilirsiniz.
