14 Eylül’de başlayacak 2026-2027 eğitim yılı öncesinde kırtasiye alışverişi hızlanırken Tüketiciler Birliği Genel Başkan Vekili Nesih Tanrıverdi, velileri sağlık riski taşıyan okul ürünlerine karşı uyardı. Tanrıverdi; etiket, TSE, CE, BPA ve solvent bilgileri kontrol edilmeden ürün alınmamasını istedi.
Okul alışverişinde fiyat kadar ürün güvenliği de önemli
Yeni eğitim ve öğretim yılı yaklaşırken kırtasiye, okul çantası, kıyafet ve suluk alışverişi de hız kazandı. Çocukların gün boyunca temas ettiği bu ürünlerde yalnızca fiyat ve görünüşe göre seçim yapılması, fark edilmesi güç bazı riskleri beraberinde getirebiliyor.
Tüketiciler Birliği Genel Başkan Vekili Nesih Tanrıverdi, okul alışverişinde kamu görevlilerine ve velilere ayrı sorumluluklar düştüğünü söyledi. Tanrıverdi’ye göre denetimler üretim ve ithalat aşamasından satış noktalarına kadar sürdürülmeli, tüketiciler de ürünlerin üzerindeki etiket ve güvenlik bilgilerini mutlaka incelemeli.
Ticaret Bakanlığı da 14 Eylül 2026’da başlayacak eğitim yılı öncesinde ülke genelindeki kırtasiye ve okul ürünleri denetimlerine hız verdi. Okul çantası, beslenme çantası, kalem, silgi, makas, kalemtıraş, boya, yapıştırıcı ve okul kıyafetleri; kısıtlanmış kimyasalların yanı sıra küçük parça, kordon ve bağcık gibi fiziksel riskler yönünden inceleniyor. Riskli görülen ürünler akredite laboratuvarlarda teste gönderiliyor. Ticaret Bakanlığının 2026-2027 eğitim yılı denetim açıklaması
Güvensiz ürün dışarıdan bakılarak anlaşılmayabilir
Tanrıverdi, ne kadar kapsamlı denetim yapılırsa yapılsın bazı uygunsuz ürünlerin satış noktalarına ulaşabileceğini belirterek velilerin de alışveriş sırasında kontrol yapması gerektiğini ifade etti.
Bu uyarının güncel örnekleri bulunuyor. Ticaret Bakanlığının Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi’nde 14 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan bir bildirimde, bir kalemlikte yasal sınırların üzerinde kadmiyum ve kısa zincirli klorlu parafin tespit edildi. Ürünün piyasaya arzı yasaklandı ve toplatılmasına karar verildi.
Aynı sistemde 21 Temmuz 2026 tarihinde duyurulan iki kalemtıraş modelinde ise limitlerin üzerinde kurşun bulunduğu açıklandı. Bu ürünler hakkında da piyasaya arz yasağı ve toplatma kararı uygulandı. Söz konusu tespitler yalnızca bildirimde belirtilen ürün ve modelleri kapsıyor; aynı markanın bütün ürünlerine yönelik genel bir sonuç anlamına gelmiyor. GÜBİS güvensiz ürün bildirimleri
Vurucu bilgi: Ağustos 2026’da bir kalemlikte kadmiyum ve kısa zincirli klorlu parafin, temmuz ayında incelenen iki kalemtıraş modelinde ise limitlerin üzerinde kurşun tespit edildi.
TSE ve CE işaretleri aynı anlama gelmiyor
Tanrıverdi, velilerin ürünlerin üzerindeki TSE ve CE işaretlerini kontrol etmesini önerdi. Ancak iki işaretin işlevi birbirinden farklı.
TSE markası, ürünün ilgili Türk standardına ve belgelendirme şartlarına uygunluğunun Türk Standardları Enstitüsü tarafından belgelendirildiğini gösteriyor. Üzerinde yalnızca bir “TS” numarası bulunması ise tek başına ürünün TSE belgeli olduğu anlamına gelmeyebilir. Belgenin geçerliliği, gerektiğinde TSE’nin çevrim içi sorgulama sistemi üzerinden kontrol edilebilir. TSE ürün belgelendirme bilgileri
CE işareti ise her kırtasiye ürününde aranması gereken genel bir kalite belgesi değil. Bu işaret, yalnızca ilgili teknik mevzuat kapsamında bulunan ürünlere iliştirilebiliyor. Ticaret Bakanlığı da özellikle oyuncak şeklindeki veya oyuncak niteliği taşıyan kırtasiye ürünlerinde CE işaretiyle yaş grubuna ilişkin uyarıların kontrol edilmesini istiyor. Ticaret Bakanlığı ürün güvenliği rehberi
Bu nedenle CE işaretinin bulunması kadar, doğru ürün grubunda kullanılıp kullanılmadığı da önem taşıyor. Ürünün üreticisi veya ithalatçısı, açık adresi, marka-model bilgisi ve Türkçe uyarıları ambalaj üzerinde yer almalı.
Kalem, silgi ve okul çantalarında hangi riskler bulunabilir?
Standartlara uygun olmayan boyalı veya kaplamalı kırtasiye ürünlerinde kurşun, kadmiyum ve krom gibi ağır metallerle karşılaşılabiliyor. Özellikle kaynağı belli olmayan, etiketsiz ve yoğun kimyasal kokusu bulunan ürünlere karşı temkinli olunması gerekiyor.
Silgi ve yumuşak plastik ürünlerde kullanılabilen bazı ftalat türleri de belirlenen sınırların üzerinde olduğunda sağlık riski oluşturabiliyor. Okul çantası, kalemlik ve tekstil ürünlerinde ise kısıtlanmış azo boyar maddeler yönünden uygunsuzluk görülebiliyor.
Metal aksesuarlarda bulunan nikel de hassas kişilerde alerjik reaksiyona yol açabiliyor. Üründe keskin kenar, kolay kopan küçük parça, uzun kordon veya çocuğun elini sıkıştırabilecek mekanizmaların bulunup bulunmadığı da kontrol edilmeli.
Koku tek başına bir güvenlik testi değildir. Ancak ağır ve rahatsız edici kimyasal koku, özellikle yapıştırıcı, boya, silgi ve plastik ürünlerde uzak durmayı gerektiren bir uyarı olarak kabul edilebilir.
Suluklarda yalnızca “BPA Free” yazısına güvenilmemeli
Tanrıverdi’nin üzerinde durduğu ürünlerden biri de çocukların her gün kullandığı suluklar oldu. Velilere, suluk seçerken “BPA Free” ibaresini kontrol etmeleri çağrısında bulundu.
Bununla birlikte tek başına bu ibare mutlak güvenlik garantisi sayılmamalı. Ürünün gıda ile temasa uygun olması, üretici veya ithalatçı bilgilerinin bulunması, kullanım talimatının Türkçe yazılması ve sıcak-soğuk kullanım sınırlarının belirtilmesi de aranmalı.
Çatlamış, çizilmiş, rengi veya kokusu değişmiş plastik sulukların kullanılmaya devam edilmemesi gerekiyor. Ürün bulaşık makinesine, sıcak içeceğe ya da uzun süreli güneş ışığına uygun değilse üreticinin kullanım talimatının dışına çıkılmamalı.
Yapıştırıcı alırken solvent ve yaş uyarısını kontrol edin
Okul çağındaki çocuklar için alınan yapıştırıcılarda mümkünse su bazlı ve solvent içermeyen ürünler tercih edilmeli. Yoğun kokulu, etiketsiz veya içeriği açıklanmayan yapıştırıcılardan uzak durulmalı.
Ürün oyuncak görünümündeyse veya küçük çocukların kullanımına sunuluyorsa yaş uyarıları ayrıca kontrol edilmeli. Çocuğun yaşına uygun olmayan ürün, kimyasal risk taşımadığı hâlde küçük parça veya yanlış kullanım nedeniyle tehlikeli olabilir.
Bilgi Kutusu: Alışveriş sırasında 30 saniyelik kontrol
- Üretici veya ithalatçının açık adı ve adresi yazıyor mu?
- Marka, model, barkod veya parti bilgisi bulunuyor mu?
- Türkçe kullanım ve yaş uyarıları okunabiliyor mu?
- Oyuncak niteliğindeki üründe CE işareti var mı?
- TSE işareti kullanılıyorsa belgesi doğrulanabiliyor mu?
- Suluk gıda ile temasa uygun mu ve “BPA Free” bilgisi taşıyor mu?
- Yapıştırıcı su bazlı ve solventsiz mi?
- Üründe ağır kimyasal koku, keskin kenar veya kolay kopan parça var mı?
- Raf fiyatı ile kasada ödenen tutar aynı mı?
- Fiş veya fatura saklandı mı?
Güvensiz üründen şüphelenen tüketici ne yapmalı?
Şüpheli bir ürünün kullanımına ara verilmeli; ambalajı, fişi, barkodu ve ürün üzerindeki bilgiler saklanmalı. Mümkünse risk oluşturan bölüm fotoğraf veya video ile kayıt altına alınmalı.
Ürün güvenliğine ilişkin bildirimler Alo 175 Tüketici Danışma Hattı, CİMER, e-Devlet veya Ticaret Bakanlığı üzerinden yapılabiliyor. Daha önce güvensizliği tespit edilen ve toplatma kararı verilen ürünler de GÜBİS üzerinden sorgulanabiliyor.
Satın alınan ürünün vaat edilen veya bulunması gereken özellikleri taşımaması hâlinde ayıplı mal hükümleri gündeme gelebilir. Somut olayın şartlarına göre tüketici; bedel iadesi, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız ürünle değişim haklarından birini kullanabilir. Ticaret Bakanlığı ayıplı mal bilgilendirmesi
Denetimler eğitim yılı boyunca sürmeli
Nesih Tanrıverdi, kamu denetimlerinin yalnızca okulların açıldığı günlerle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek piyasaya giriş aşamasından satış noktalarına kadar kesintisiz kontrol çağrısında bulundu.
Bakanlığın açıklamasına göre güvensizliği belirlenen ürünlerin satışı yasaklanacak, ürünler piyasadan toplatılacak ve sorumlu imalatçı veya ithalatçılar hakkında idari yaptırım uygulanacak. Velilerin yapacağı bildirimler de riskli ürünlerin daha hızlı tespit edilmesine katkı sağlayacak.
Kapanış: Okul hazırlığında uygun fiyatı bulmak kadar, çocuğun gün boyunca temas edeceği ürünün nerede ve kim tarafından üretildiğini bilmek de önem taşıyor.
