Tüketici başvurularında izlenecek yol, uyuşmazlığın tutarına göre değişiyor; 2026’da 186 bin liranın altındaki dosyalar hakem heyetine giderken, üstündeki uyuşmazlıklarda arabuluculuk ve mahkeme süreci devreye giriyor.
Tüketici başvuru yolları tutara ve uyuşmazlığın türüne göre değişiyor
Tüketici başvurularında ilk belirleyici unsur, uyuşmazlığın parasal değeri oluyor. 2026 yılı için değeri 186 bin liranın altında kalan anlaşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvuru yapılması gerekiyor. Bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise önce arabuluculuk, ardından tüketici mahkemesi süreci işliyor.
Başvuru nasıl yapılır?
Hakem heyetine başvurular; şahsen, avukat aracılığıyla, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden yapılabiliyor. Başvuruda, uyuşmazlığı açık şekilde anlatan dilekçe ile birlikte fatura, fiş, sözleşme ve varsa yazışmalar gibi belgelerin sunulması gerekiyor.
Hangi belgeler saklanmalı?
Tüketicinin elindeki belgeler başvuru sürecinde kritik rol oynuyor. Fatura, fiş, garanti belgesi ve satış sözleşmesi gibi evrakların saklanması, özellikle ayıplı mal veya hizmet iddialarında ispat açısından önem taşıyor.
Ayıplı mal ve hizmette tüketicinin hakları
Ayıplı mal; ürünün sözleşmeye, tanıtıma veya beklenen kullanım amacına uygun olmaması durumunu ifade ediyor. Bu durumda tüketici; bedel iadesi, ücretsiz onarım, ayıpsız ürünle değişim veya indirim haklarından birini seçebiliyor.
Teslimden sonraki ilk altı ay içinde ortaya çıkan ayıplarda, sorunun ürün tesliminde var olduğu kabul ediliyor. Bu süreçte ispat yükü satıcıya ait oluyor.
Ayıplı hizmetlerde ise tüketici; hizmetin yeniden görülmesini isteme, bedel indirimi ya da sözleşmeden dönme hakkına sahip bulunuyor.
Hakem heyeti kararı sonrası süreç
Tüketici hakem heyeti tarafından verilen kararlar tarafları bağlayıcı nitelik taşıyor. Karara itiraz etmek isteyen taraf, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde tüketici mahkemesine başvurabiliyor.
Başvurular genellikle altı ay içinde sonuçlandırılıyor. Gerekli görülmesi halinde bu süre uzatılabiliyor.
Mesafeli satışlarda iade süresi
İnternetten yapılan alışverişlerde tüketiciler, 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden cayma hakkını kullanabiliyor. Bu durumda satıcı, iade talebinin kendisine ulaşmasından itibaren 14 gün içinde bedeli iade etmekle yükümlü oluyor.
Editör Notu
Tüketici olarak çoğu zaman hakkımız olduğunu biliyoruz ama nasıl arayacağımızı tam netleştiremiyoruz. Oysa doğru belgeyi saklamak, başvuru yolunu doğru seçmek ve süreci zamanında başlatmak, sonucun büyük kısmını belirliyor. Bu yüzden alışveriş sonrası küçük görünen fiş ve faturaları atlamamak, gerektiğinde hakem heyeti ya da yargı yoluna bilinçli şekilde başvurmak önemli. Unutmayın; bilgi sahibi olmak, çoğu zaman hakkınızı aramanın ilk ve en güçlü adımıdır.
Tüketiciler için en sağlıklı yol, alışveriş sonrası belgeleri saklamak ve uyuşmazlık durumunda doğru başvuru yolunu tercih etmek olarak öne çıkıyor.
