Sigorta sektöründe yeni kriz yapay zeka destekli hasar manipülasyonları oldu. Araç hasarlarını abartan veya sahte kaza üreten dolandırıcılar yüzünden, dürüst tüketicinin ödediği kasko ve trafik sigortası primleri yükseliş tehlikesiyle karşı karşıya.
Sigorta şirketleri, 2025 yılı başından itibaren araç hasar tespit süreçlerinde yapay zeka kullanılarak üretilen sahte fotoğraflar nedeniyle yeni bir dolandırıcılık dalgasıyla mücadele ediyor. Sigorta şirketi Admiral’in son verilerine göre, kazaları abartan veya hiç var olmayan hasarları gerçek gibi gösteren dijital manipülasyonlar, sigorta dolandırıcılığını bir önceki yıla göre yüzde 71 oranında artırdı.
Plakalar Değişiyor, Hasarlar Büyütülüyor
Geleneksel evrakta sahteciliğin yerini artık gelişmiş görsel teknolojileri aldı. BBC’nin incelediği kayıtlara göre, dolandırıcılar hasarlı bir Land Rover’ın plakasını yapay zeka ile değiştirerek aynı aracı farklı dosyalarda defalarca hasar almış gibi gösterdi. Başka dosyalarda ise ufak çizikler dijital ortamda ağır hasara dönüştürülerek yüksek tazminat talepleri oluşturuldu.
Şirketlerin dolandırıcılık tespit birimleri, ödeme öncesi bu görselleri analiz etmek için görsel analiz araçları ve meta veri incelemelerini devreye alıyor. Sadece evrakın değil, fotoğrafın dijital ayak izinin de incelenmesi, dürüst tüketicilerin hasar onay süreçlerini uzatarak mağduriyet yaratıyor.
Tüketiciye Faturası: Artan Kasko Fiyatları
Sisteme yüklenen bu haksız maliyet, doğrudan standart tüketiciyi hedef alıyor. Şirketlerin ödemek zorunda kaldığı sahte hasar bedelleri ile kurulan yeni teknolojik denetim altyapılarının masrafı, kasko fiyatları ve trafik sigortası poliçelerine zam olarak yansıma riski taşıyor. Artan dolandırıcılık vakaları, risk primlerini yükselterek tüm araç sahiplerinin bütçesini tehdit ediyor.
Hukuki Boyut: TCK Kapsamında Nitelikli Dolandırıcılık
Bu noktada poliçe sahiplerinin yasal sınırları iyi bilmesi şart. Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 158. maddesi uyarınca, sigorta bedelini almak maksadıyla yapılan hileli işlemler “nitelikli dolandırıcılık” suçunu oluşturuyor. Dosyaya sunulan fotoğrafta dijital oynama yapmak, hasarı basitçe abartmak değil, doğrudan ağır cezalık bir suç sayılıyor.
Bununla birlikte, Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gereği, sigorta şirketine gerçeğe aykırı beyanda bulunulması sözleşmenin iptaline yol açıyor. Tüketiciler, hak kaybına uğramamak ve yasal bir yaptırımla karşılaşmamak için hasar anındaki görüntüleri hiçbir filtre veya düzenleme uygulamadan doğrudan yetkili birimlere iletmeli.
Teknolojinin kötüye kullanımı sigorta süreçlerini zorlaştırırken, dürüst tüketicinin bütçesini korumak adına sektörel denetimlerin yasal yaptırımlarla acilen desteklenmesi gerekiyor.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
✍️ Editörün Notu
Değerli tüketiciler, teknolojinin gelişmesi hayatımızı kolaylaştırırken maalesef kötü niyetli kişilerin de yeni yöntemler bulmasına kapı aralıyor. Son günlerde sıkça karşımıza çıkan bu ‘yapay zeka ile hasar abartma’ kurnazlığı, aslında sadece sigorta şirketlerini değil, hepimizin cebini hedef alan sinsi bir hırsızlıktır. Sistemde oluşan her haksız ödeme, bir sonraki yıl kasko ve trafik sigortası primlerimize ‘risk artışı’ bahanesiyle zam olarak yansıyor.
Tüketiciler Birliği olarak sizi net bir şekilde uyarmak istiyorum: Olası bir kaza anında, panikle hareket edip fotoğrafları sosyal medya uygulamaları (WhatsApp, Instagram vb.) üzerinden çekmeyin. Doğrudan telefonunuzun kendi kamerasını kullanın, konum verisinin açık olduğundan emin olun ve görselleri hiçbir kırpma, düzeltme veya filtre uygulamadan tutanağa ekleyin.
Masumane yapacağınız ufak bir parlaklık ayarı bile şirketlerin yapay zeka denetimlerine takılıp sizi ‘nitelikli dolandırıcı’ şüphelisi konumuna düşürebilir. Haklıyken haksız duruma düşmemek ve ağır cezalık bir sürece sürüklenmemek için dijital ayak izinize dikkat edin. Haklarımızı bilelim, dürüstlüğümüzü teknolojik tuzaklara kurban etmeyelim.
Umut Karademir
Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı
Tam da dediğin gibi! Hasar yok, fotoğraf var… 😡
Yapay zeka ile sahte hasar üretenlere **hapis** yolu görünüyor.
Dürüst vatandaşların cebinden çıkıyor bu iş.
Teşekkürler paylaşım için 👏