Bulaşık makinesi yangınında haklarınız
- Ürün için seçim tüketicinin: Bedel iadesi, ücretsiz onarım, değişim veya ayıp oranında indirim haklarından biri kullanılabilir.
- Mutfaktaki zarar ayrıca istenebilir: Dolap, tezgâh, elektrik tesisatı ve diğer eşyalarda oluşan hasar için tazminat talep edilebilir.
- Delilleri kaybetmeyin: Cihazı inceleme yapılmadan attırmayın; fotoğraf, video, servis formu ve varsa itfaiye raporunu saklayın.
- 2026 yılı başvuru sınırı: Değeri 186 bin TL’nin altında bulunan uyuşmazlıklar tüketici hakem heyetine taşınabilir.
Firmaya yapacağınız yazılı başvuruda, ürün için seçtiğiniz hakkı ve mutfaktaki zarara ilişkin tazminat talebinizi ayrı ayrı belirtin.
Ticaret Bakanlığının tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin rehberinde, üç ay önce satın alınan bir bulaşık makinesinin çalışma sırasında yanması ve mutfağa zarar vermesi örneği özel olarak ele alınıyor. Bakanlığın açıklamasına göre tüketici, ayıplı mala ilişkin haklarından birini kullanırken yangının evde yol açtığı zararlar için ayrıca tazminat talep edebiliyor.
Bulaşık makinesi için dört haktan biri seçilebilir
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketici;
- Ürünü geri vererek bedel iadesi,
- Ayıp oranında bedel indirimi,
- Ücretsiz onarım,
- İmkân bulunması hâlinde ürünün ayıpsız misliyle değiştirilmesi
haklarından birini tercih edebilir. Satıcı, kanundaki şartlar çerçevesinde tüketicinin seçtiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ücretsiz onarım ve değişim talepleri üreticiye veya ithalatçıya da yöneltilebilir.
Mutfaktaki zarar cihaz bedelinden ayrı talep edilebilir
Yangın nedeniyle mutfak dolapları, tezgâh, duvarlar, elektrik tesisatı veya diğer eşyalar zarar görmüşse bu kayıplar cihazla ilgili seçimlik haktan ayrı olarak değerlendirilebilir.
Ticaret Bakanlığının tüketici uyuşmazlıkları rehberinde yer alan aynı örnekte, ayıplı malın verdiği zarar nedeniyle tüketicinin Türk Borçlar Kanunu hükümleri kapsamında tazminat talep edebileceği belirtiliyor.
Ancak tazminat talebinde bulunmak, zararın kendiliğinden ödeneceği anlamına gelmez. Cihazdaki ayıp, yangın ile mutfakta oluşan zarar arasındaki bağlantı ve talep edilen tutar mümkün olduğunca somut belgelerle ortaya konulmalıdır.
Bulaşık makinesinin değiştirilmesi veya cihaz bedelinin iade edilmesi de mutfakta meydana gelen hasarın otomatik olarak karşılandığı anlamına gelmez.
İlk altı ayda ispat yükü satıcıya ait
Malın tesliminden sonraki ilk altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın, kural olarak teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Bu durumda ürünün ayıplı olmadığını ispatlama yükü satıcıya aittir. Ancak bu karine, malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmayabilir.
Mutfakta meydana gelen zararın bulaşık makinesinden kaynaklandığının gösterilmesi ise ayrıca önem taşır. Bu nedenle yangının nedeni ve hasarın kapsamı teknik inceleme, fotoğraf, video ve tutanaklarla kayıt altına alınmalıdır.
Firma “kullanıcı hatası” iddiasında bulunursa bu tespitin teknik bir rapora dayanması gerekir. Yetkili servis tarafından düzenlenen raporun bir nüshası tüketiciye verilmelidir. Tüketici, rapora karşı uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurarak bilirkişi incelemesi talep edebilir.
Cihazı inceleme yapılmadan attırmayın
Yangın sırasında öncelik her zaman can güvenliği olmalıdır. Risk devam ediyorsa cihaza müdahale etmek yerine 112’den yardım istenmeli; elektrik ve su bağlantıları yalnızca güvenli olması hâlinde kapatılmalıdır.
Olayın ardından bulaşık makinesi teknik inceleme yapılmadan çöpe attırılmamalı veya geri döndürülemeyecek biçimde söktürülmemelidir. Cihazın güvenli şekilde muhafaza edilmesi mümkün değilse kaldırılmadan önce durumu ayrıntılı biçimde fotoğraf, video ve tutanakla kayıt altına alınmalıdır.
Başvuru dosyasına hangi belgeler eklenmeli?
- Fatura veya satış belgesi,
- Garanti belgesi,
- Cihazın ve mutfaktaki hasarın fotoğraf ve videoları,
- Yetkili servis formu ve teknik rapor,
- İtfaiye veya olay tespit tutanağı,
- Varsa sigorta eksper raporu,
- Mutfak onarım teklifleri ve zarar gören eşyaların faturaları,
- Firma ile yapılan yazılı görüşmeler.
Servis formunda yalnızca “cihaz arızası” yazmasıyla yetinilmemelidir. Makinenin çalışma sırasında yandığı ve çevresindeki eşyalara zarar verdiği açıkça forma ekletilmelidir. Eksik veya hatalı düzenlenen bir servis formu okunmadan imzalanmamalıdır.
Firmaya yapılacak başvuruda iki ayrı talep yazılmalı
Başvuruda ürün için hangi seçimlik hakkın kullanıldığı açıkça belirtilmeli, mutfakta meydana gelen zararın tazmini ise ayrı bir talep olarak yazılmalıdır.
Örnek talep: “6502 sayılı Kanun kapsamındaki seçimlik hakkım olarak ürünün bedelinin iadesini talep ediyorum. Ayrıca cihaz yangını nedeniyle mutfağımda oluşan ve belgeleri ekte sunulan zararın tazminini istiyorum.”
Başvuru yalnızca telefon görüşmesiyle bırakılmamalıdır. Talep; e-posta, kayıtlı elektronik posta, noter ihtarnamesi veya teslim alındığı kanıtlanabilen başka bir yazılı yöntemle firmaya iletilmelidir.
2026 yılında başvuru sınırı 186 bin TL
Firmanın talebi karşılamaması hâlinde başvurulacak merci, uyuşmazlığın değerine göre belirlenir.
2026 yılında değeri 186 bin TL’nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıkları için il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvuru yapılabilir. Başvurular şahsen, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi kullanılarak gerçekleştirilebilir.
Uyuşmazlık değeri 186 bin TL veya üzerindeyse tüketici hakem heyetine başvurulamaz. Bu durumda dava şartı arabuluculuğun ardından tüketici mahkemesine; tüketici mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise tüketici mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesine gidilmesi gerekir.
Ürün bedeliyle mutfakta meydana gelen zarar birbirinden ayrı görünse de aynı olaydan kaynaklanan taleplerin açık, belgeli ve doğru tutarlarla sunulması büyük önem taşıyor. Bu nedenle ilk andan itibaren delillerin korunması, tüketicinin hak arama sürecindeki en güçlü adımı olacaktır.
