Bankacılık Sisteminin Oksijen Çadırı!
Hem yatay hem de dikey olarak tüketici haklarında önemli genişleme alanı yaratmış olan 6502 sayılı yasa, doğurduğu sonuçlar itibarıyla tam bir fiyaskoya dönüşmüş durumda. Dönemin bakanı Sn. Hayati Yazıcı’nın “Deli Dumrul Ücretleri” diye isyan ettiği ücretlere ‘Dur!’ diyebilmek üzere yasaya bir ibare eklendi. Ancak ne gariptir ki bugün bu ibare, bankaların haksız olarak aldıkları ücretlerin yasal dayanağı hâline gelmiş vaziyette. Gerek tüketiciyi korumakla görevli genel müdürlük, gerek tüketici hakem heyetleri, gerekse tüm tüketici örgütleri bunu kabul etmiş görünüyor.
2014 yılında karara bağlanan 5.500.000 dosyadan yaklaşık 4.900.000 dosya (bu sayı başvuruların %90’ı anlamına geliyor) bankacılık işlemlerine ilişkin idi ve %95 oranında tüketici lehine sonuçlanmıştı. Bankalara ilişkin yapılan yeni düzenleme sayesinde bugün aynı uyuşmazlık konularıyla ilgili yapılan başvurular ya kapıdan geri çevriliyor ya da heyet kararıyla reddediliyor.
Baktığımızda sonuç itibarıyla, tüketici şikâyetlerinin %10’una tekabül eden ıvır zıvır uyuşmazlıklar için inanılmaz yenilikler getiren 6502, %90’lık oranla tüketicilerin tartışmasız bir numaralı problemi olan bankacılık işlemlerinde tüketiciyi hükmen yenik sayan yoruma kapı açmış oldu.
Benim kişisel değerlendirmeme göre yasa maddesindeki ibare değişmeden de tüketicinin korunması mümkündür. Yapılacak iş, Merkez Bankasınca belirlenen ücretlerin “Haksız Şart” süzgecinden geçirilmesidir. Tüketici ile müzakere edildikten sonra bu ücretlerin alınması mümkün hâle gelir.
Amaç yorumunun lafzi yoruma mahkûm edilmemesi gerekir. “Haksız Şart” süzgeci kullanılmadığı takdirde, Borçlar Kanunu’nda genel işlem şartları başlığı ile tüm vatandaşların korunduğu bir işlemde tüketicilerin bu korunmadan beri tutulmasının, tüketiciyi korumak için çıkarılan bir yasanın Borçlar Kanunu’ndan geride kalmasının mantıklı bir izahı olamaz.
